Dinamik Nöro-musküler Stabilzasyon ve Fonksiyonel Testler
Bu yazıyı okuma süresi ortalama 3 dk’dır. Yazının çıktısını alarak okumanızı tavsiye ediyoruz.
DNS, postür ve hareket fonksiyonlarını geliştirmek için kullanılan bir rehabilitasyon yaklaşımıdır. Gelişimsel kinesiyoloji modellerine dayalı olarak, postür stabilizasyon kalıplarını analiz eden fonksiyonel testler kullanır. Bu testlerin sonuçlarına göre tedavi stratejileri oluşturur. Temel bileşeni olan “core stabilite testi,” core stabilitesini değerlendiren güvenilir bir yöntemdir.
DNS‘in gövde stabilizasyonunu geliştirmede ve ekstremite hareketlerini iyileştirmede etkili olduğu gösterilmiştir.
Ayrıca sırt ağrısını azaltma, spinal hareketi iyileştirme gibi olumlu etkiler sağlar. DNS, omurga ve eklem stabilitesini artırmak için bireyselleştirilmiş egzersizler sunar; bu egzersizler, sağlıklı bebeklerin doğal hareket paternlerini taklit eder. Her egzersizi bireysel olarak değerlendirir ve hatalı hareket paternlerine müdahale eder. DNS testlerinin güvenilirliği konusunda sınırlı veri mevcut olsa da, tedavi ve egzersizlerinin etkinliği nörolojik bozuklukların rehabilitasyonunda kanıtlanmıştı
10- Ayı pozisyonunda test
Şekil 28. Gelişimsel perspektiften optimal paternin tanımı: 12 aylık bebekler, dört ayak pozisyonundan çömelmeye ve ardından ayağa kalkmaya geçerken ayı pozisyonunu kullanır. Destek eller ve ayaklar üzerindedir.
Ellerde, thenar ve hipotenar bölgelerde eşit ağırlık taşınır. Skapulalar nötr pozisyonda, kaburgalara yapışık ve iç kenarları omurgaya neredeyse paralel olarak durur.
Ayakların orantılı ağırlık taşıması sağlanmış, dizler ayaklarla hizalı, kalçalar hafif fleksiyonda, pelvis baştan daha yüksekte konumlanmıştır. Baş nötr, omurga uzamış ve düzdür. Göğüs nötr pozisyondadır.
Şekil 29. Test prosedürü: Değerlendirilen kişiden, hafifçe bükülmüş kalça ve dizlerle ellerinden ön ayaklarına kadar destek alarak pozisyonu yaklaşık 60 saniye boyunca tutması istenir. Pelvis, baştan daha yüksekte konumlandırılır. Değerlendiren kişi, stabilizasyon modelini önden, arkadan ve yandan değerlendirir. Resimler optimal modeli göstermektedir.
Şekil 30. Patolojik stereotipin yaygın belirtileri: Zayıf derin boyun fleksörleri ve aşırı aktif boyun ekstansörleri nedeniyle başın reklinasyonu; torasik hiperkifoz veya lomber hiperlordoz; kalça eklemlerinde iç rotasyon, dizlerin nötr pozisyondan çıkmasına neden olur; dizler ayaklarla hizalı değildir ve medial olarak kollapse olur; ayak bileği ve ayakta desantrasyon sonucu valgus pozisyonu.
11- Squat testi
Şekil 31. Gelişimsel perspektiften optimal paternin tanımı: 12 aylık bebekler, çömelme pozisyonunu oyun pozisyonu olarak ya da dört ayak üzerine gelme pozisyonundan çömelme ve ardından ayakta durma pozisyonuna geçiş olarak kullanır.
Gövde stabilizasyonu, başın pozisyonu ve ayakların destek fonksiyonu kritiktir.
İdeal gövde stabilizasyonu, karın duvarının orantılı aktivasyonu ve servikal fleksörler ile ekstansörlerin eşzamanlı aktivasyonu sayesinde omurgayı uzun ve başı nötr pozisyonda tutar.
Bu, alt ekstremite kaslarının koordinasyonu ve optimal lombo-pelvik-kalça kontrolü ile ayak destek fonksiyonuna katkıda bulunur. Omuzlar, dizler ve 1. rayın hizasını sağlamak, göğsü dik tutmak, dizlerin 1. parmak ucunun gerisinde kalmasını sağlamak ve ayakların (topuk, ön ayak, parmaklar) orantılı ağırlık taşıması önemlidir. Dengeli ve eksantrik gluteal kas kontraksiyonu, kaslara hemisferik bir şekil kazandırır.
Şekil 32. Test prosedürü: Değerlendirilen kişi, dizler 90° açıya gelene kadar squat yapar ve pozisyonu 30-50 saniye korur. Kollar, denge sağlamak için vücudun önünde 90° fleksiyonda tutulur. Değerlendiren kişi, stabilizasyon modelini arkadan (karın duvarının latero-dorsal bölgelerini palpasyonla kontrol edebilir), yandan ve önden değerlendirir. Resimler optimal paterni göstermektedir.
Şekil 33. Patolojik stereotipin yaygın belirtileri: Serviko-kraniyal kavşakta hiperekstansiyon (başın reklinasyonu); omuzların dizlerin önünde pozisyon alması ve/veya elevasyonu ve protrakte olması; lomber hiperekstansiyon ve anterior pelvik tilt; dizlerin ayak başparmaklarının önünde olması ve/veya mediale çökmesi; ayak bilekleri ve ayakların valgus pozisyonuna neden olacak şekilde desantre olması.
3- SONUÇ
DNS değerlendirmesi, hastanın stabilizasyon modelini sağlıklı bir bebeğin modeli ile karşılaştırır. Bu makale, postural stabilizasyon kalitesini analiz eden ve disfonksiyonun ana bağlantılarını belirlemeye yardımcı olan on bir DNS testi içeren bir teşhis seti sunar. Ayrıca, her klinisyenin bireylerin postural-stabilizasyon modellerini hızlı bir şekilde değerlendirebileceği bir değerlendirme formu önerilmektedir. Bu form, DNS terapötik denemelerinden sonra yeniden değerlendirme için de kullanılabilir.
Çıkarım olarak,
DNS Sistemi Kas-iskeler sistemi ile çalışan her profesyonel için gerçekçi çözümler sunar. Problemleri kalıcı olarak çözebilirsiniz. Ortopedik rehabilitasyondan, performans sporcularına, pelvik taban problemlerinden, yürüme analizlerine kadar geniş bir spektrumda kullanabilirsiniz.
Kaynak
Kobesova A, Davidek P, Morris CE, Andel R, Maxwell M, Oplatkova L, Safarova M, Kumagai K, Kolar P. Functional postural-stabilization tests according to Dynamic Neuromuscular Stabilization approach: Proposal of novel examination protocol. J Bodyw Mov Ther. 2020 Jul;24(3):84-95. doi: 10.1016/j.jbmt.2020.01.009. Epub 2020 Feb 8. PMID: 32826013.
