Dinamik Nöro-musküler Stabilzasyon ve Fonksiyonel Testler
Bu yazıyı okuma süresi ortalama 3 dk’dır. Yazının çıktısını alarak okumanızı tavsiye ediyoruz.
DNS, postür ve hareket fonksiyonlarını geliştirmek için kullanılan bir rehabilitasyon yaklaşımıdır. Gelişimsel kinesiyoloji modellerine dayalı olarak, postür stabilizasyon kalıplarını analiz eden fonksiyonel testler kullanır. Bu testlerin sonuçlarına göre tedavi stratejileri oluşturur. Temel bileşeni olan “core stabilite testi,” core stabilitesini değerlendiren güvenilir bir yöntemdir.
DNS‘in gövde stabilizasyonunu geliştirmede ve ekstremite hareketlerini iyileştirmede etkili olduğu gösterilmiştir.
Ayrıca sırt ağrısını azaltma, spinal hareketi iyileştirme gibi olumlu etkiler sağlar. DNS, omurga ve eklem stabilitesini artırmak için bireyselleştirilmiş egzersizler sunar; bu egzersizler, sağlıklı bebeklerin doğal hareket paternlerini taklit eder. Her egzersizi bireysel olarak değerlendirir ve hatalı hareket paternlerine müdahale eder. DNS testlerinin güvenilirliği konusunda sınırlı veri mevcut olsa da, tedavi ve egzersizlerinin etkinliği nörolojik bozuklukların rehabilitasyonunda kanıtlanmıştı
7- Kol Kaldırma Testi
Şekil 19. Gelişimsel Perspektiften Optimal Paternin Tanımı: 120° üzerindeki izole kol kaldırma hareketi, bebeğin 10 aylıkken mobilyalara tutunarak ayağa kalkması süreciyle ilişkilidir. Bu hareket için, torakolomber bileşimin uygun bir şekilde stabilize edilmesi, yeterli intraabdominal basınç artışına bağlı olarak kritik öneme sahiptir. Karın kasları, göğüs fiksatörleriyle dengeli bir şekilde çalışarak göğüs kafesini nötr pozisyonda tutar.
Şekil 20. Test Prosedürü: Değerlendirilen kişi, kolları ve bacakları rahat bir şekilde sırtüstü yatar. Klinisyen, test edilen kişiden kollarını fleksiyona kaldırmasını ister. Değerlendiren kişi, stabilizasyon paternini yandan ve önden değerlendirir. Resim, optimal deseni göstermektedir.
Şekil 21. Patolojik Stereotipin Yaygın Belirtileri: Göğüs kafesinin yükselmesi; Torakolomber instabilite, Torakolumbar bileşkenin masaya temas etmemesi, Sırtın kamburlaşması.
8- Gövde Ekstansiyon Testi
Şekil 22. Gelişimsel Perspektiften Optimal Paternin Tanımı: 6 aylık bebek, yüzüstü pozisyonda her iki elini destek için kullanabilir, ancak tek el desteğini henüz kazanamamıştır.
Bebek, bir oyuncağa ulaşmaya çalışırken “yüzme deseni” sergileyebilir; bu, tüm omurganın uzatıldığı, her iki kolun ekstansiyona geçtiği ve omuzların eksternal rotasyona gittiği bir hareket şeklindedir. Omurganın tüm segmentlerinde orantılı ekstansiyon olur, baş nötr pozisyonda kalır. Hareket hızlı ama pürüzsüzdür; pelvis nötr pozisyonunu korur ve alt göğüs, ön karın, pubik simfizis ve ön üst iliak omurga destek olarak hizmet eder. Hareket, paraspinal kaslar, abdominal duvarın dorsolateral bölümleri ve iskiokrural kasların koordineli aktivitesi ile sağlanır. Scapula nötr pozisyonda kalır ve medial scapular kenarlar omurgaya paraleldir.
Şekil 23. Test Prosedürü: Değerlendirilen kişi, kollarını gövdesi boyunca serbest bırakarak yüzüstü yatar. Ardından başını kaldırır ve omurgasında hafifçe ekstansiyon yapar. Değerlendiren kişi, stabilizasyon paternini yandan ve yukarıdan değerlendirir ve abdominal duvarın latero-dorsal bölümlerini palpasyonla kontrol edebilir.
Şekil 24. Patolojik stereotipin yaygın belirtileri: Hareket düzgün değildir; çoğu ekstansiyon serviko-kraniyal ve serviko-torasik kavşaklarda meydana gelirken üst ve orta torasik segmentlerde sınırlıdır veya yoktur. Ayrıca anterior pelvik tilt, skapulanın medial sınırlarının protrüzyonu ile birlikte elevasyon ve retraksiyon, karın duvarının latero-dorsal bölümlerinin yetersiz veya asimetrik aktivitesi ve iskiokrural kasların hiperaktivitesi gözlemlenir.
9- Dört ayak pozisyonunda test
Şekil 25. Gelişimsel perspektiften optimal paternin tanımı: Bebekler genellikle 7 aylıkken dört ayak üstünde durma pozisyonuna gelirler, ancak emekleme ve ileri adım atma işlevlerini henüz kazanmış değillerdir; bunun yerine ileri geri sallanma hareketleri yaparlar. Omurga uzamış, baş nötr pozisyonda, avuç içlerinde ve parmaklarda eşit ağırlık dağılımı sağlanmış ve parmaklar ekstansiyonda desteklenir. Skapulalar kaburgalara nötr pozisyonda yapışır ve medial kenarları omurgaya neredeyse paralel olur. Torakolomber bağlantı sıkı ve stabildir. Pelvis, paraspinal kaslar ve karın içi basıncı düzenleyen kaslar arasındaki denge sayesinde nötr pozisyonda kalır.
Şekil 26. Test prosedürü: Değerlendirilen kişi, destek için ellerini ve dizlerini kullanarak dört ayak pozisyonundadır. Ardından, başını ve gövdesini yavaşça öne doğru kaydırır ve 30-50 saniye boyunca bu pozisyonda kalır. Değerlendiren kişi stabilizasyon modelini önden ve yandan değerlendirir. Resim optimum modeli göstermektedir.
Şekil 27. Patolojik stereotipin yaygın belirtileri: Servikal hiperekstansiyon, başın reklinasyonu; avuç içlerinin dengesiz yüklenmesi, genellikle hipotenarın aşırı yüklenmesi ve thenar bölgesinin destek yüzeyiyle temasını kaybetmesi; parmakların bükülmesi; skapular diskinezi (kanatlaşma), skapula elevasyonu ve eksternal rotasyonu; torakolomber bağlantının aşağı düşmesi; anterior pelvik tilt.
Kaynak
Kobesova A, Davidek P, Morris CE, Andel R, Maxwell M, Oplatkova L, Safarova M, Kumagai K, Kolar P. Functional postural-stabilization tests according to Dynamic Neuromuscular Stabilization approach: Proposal of novel examination protocol. J Bodyw Mov Ther. 2020 Jul;24(3):84-95. doi: 10.1016/j.jbmt.2020.01.009. Epub 2020 Feb 8. PMID: 32826013.
