Dinamik Nöro-musküler Stabilzasyon ve Fonksiyonel Testler

Bu yazıyı okuma süresi ortalama 3 dk’dır. Yazının çıktısını alarak okumanızı tavsiye ediyoruz.

DNS, postür ve hareket fonksiyonlarını geliştirmek için kullanılan bir rehabilitasyon yaklaşımıdır. Gelişimsel kinesiyoloji modellerine dayalı olarak, postür stabilizasyon kalıplarını analiz eden fonksiyonel testler kullanır. Bu testlerin sonuçlarına göre tedavi stratejileri oluşturur. Temel bileşeni olan “core stabilite testi,” core stabilitesini değerlendiren güvenilir bir yöntemdir.

DNS‘in gövde stabilizasyonunu geliştirmede ve ekstremite hareketlerini iyileştirmede etkili olduğu gösterilmiştir.

 Ayrıca sırt ağrısını azaltma, spinal hareketi iyileştirme gibi olumlu etkiler sağlar. DNS, omurga ve eklem stabilitesini artırmak için bireyselleştirilmiş egzersizler sunar; bu egzersizler, sağlıklı bebeklerin doğal hareket paternlerini taklit eder. Her egzersizi bireysel olarak değerlendirir ve hatalı hareket paternlerine müdahale eder. DNS testlerinin güvenilirliği konusunda sınırlı veri mevcut olsa da, tedavi ve egzersizlerinin etkinliği nörolojik bozuklukların rehabilitasyonunda kanıtlanmıştı

5- Bacaklar yukarıda iken sırtüstü test

Şekil 13. Gelişimsel perspektiften optimal paternin tanımı:

Bebek 3 aylıkken sırtüstü pozisyonda bacaklarını yerden yukarıda tutabilir. Bu görev, karın içi basıncı artırarak beli mata doğru zorlar ve bel mata yapışır. Servikal omurga da dahil tüm omurga diktir.

Baş, ense çizgisi boyunca desteklenir ve nötr pozisyondadır.

Göğüs ve pelvis nötr pozisyondadır, eksenleri paraleldir ve karın duvarının tüm bölümlerinde orantılı aktivite korunur.

Şekil 14. Test prosedürü: Değerlendirilen kişi sırtüstü yatar ve kolları gevşektir. Klinisyen, kalça ve dizleri 90° fleksiyona getirerek bacakları masanın üzerine kaldırır. Ardından, bacak desteğini yavaşça kaldırır ve kişiden bu pozisyonu 30-60 saniye sürdürmesini ister.

Muayene eden kişi, omurganın mat üzerinde kalıp kalmadığını, baş pozisyonunu ve omurga stabilitesini görsel olarak değerlendirir, karın duvarının tüm bölümlerinin aktivasyonunu gözlemler. Herhangi bir rektus abdominis diyastazını izler.

Değerlendirici, stabilizasyon modelini yukarıdan ve yandan değerlendirir.

Şekil 15. Patolojik stereotipin yaygın belirtileri:

Servikal ve lomber omurganın hiperekstansiyonu;

Kasık üzerinde oluşan konkavitelerle birlikte karın duvarının orantısız aktivasyonu; rektus abdominis diyastazı.

6- Gövde ve Boyun Fleksiyon Testi

Şekil 16.

Gelişimsel perspektiften optimal paternin tanımı:

Sırtüstü pozisyonda izole baş fleksiyonu 4 ila 6 haftalıkken başlar, ancak gövde fleksiyonu 5. ayda gerçekleşir.

Bu hareket sırasında derin servikal fleksörler temel stabilizasyon sağlar, SCM ve skalenler sinerjik olarak katkıda bulunur.

Boyun fleksiyonu, tüm servikal omurga segmentlerinde orantılı olarak yapılır ve çene juguler fossaya doğru hareket eder. Baş hareketi, çenenin içe çekilmesiyle yay şeklinde bir yörünge izler. Tüm karın bölümleri dengeli şekilde aktive olur, umblikus nötr pozisyonda kalır.

Göğüs kafesi stabil ve kaudal konumda kalır. Torakolomber bileşke, artan intraabdominal basınç sonucunda masaya yapışır.

Oblik karın kasları, alt kaburgaları stabilize ederek fleksiyon sırasında kaburgaların elevasyonunu önler. Tüm hareket yumuşak ve zahmetsizdir.

Şekil 17 Test prosedürü: Sırtüstü yatan ve kolları gövdesi boyunca gevşek olan kişiye, alt skapular açılar masadan çıkana kadar boynunu ve gövdesini yavaşça fleksiyona getirmesi söylenir.

Resimler optimum modeli göstermektedir.

Şekil 18. Patolojik stereotipin yaygın belirtileri: Sternokleidomastoideus hiperaktivitesi ve derin boyun fleksörlerinin zayıflığı nedeniyle mandibulanın protrüzyonu;

üst göğüs fiksatörlerinin (pektoral, üst trapezius, SCM, skalenler) ve alt göğüs fiksatörlerinin (abdominal kaslar, diyafram) dengesizliği sonucu üst fiksatörlerin baskın olduğu göğüs elevasyonu; alt kaburgaların genişlemesi ve rektus abdominisin üst kısmının hiperaktivitesi nedeniyle umbilikusun yukarıya hareketi gözlemlenir. Stabilizasyon paterni yandan ve yukarıdan değerlendirilebilir.

Kaynak

Kobesova A, Davidek P, Morris CE, Andel R, Maxwell M, Oplatkova L, Safarova M, Kumagai K, Kolar P. Functional postural-stabilization tests according to Dynamic Neuromuscular Stabilization approach: Proposal of novel examination protocol. J Bodyw Mov Ther. 2020 Jul;24(3):84-95. doi: 10.1016/j.jbmt.2020.01.009. Epub 2020 Feb 8. PMID: 32826013.